Anormal Smear Sonucu Ne Anlama Gelir?

Anormal Smear Sonucu Kanser Anlamına Gelir mi?

Anormal smear sonucunun görülmesi, rahim ağzında kanser olduğu anlamına gelmez. Smear bir tarama testidir ve temel amacı rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri henüz kanser gelişmeden önce fark edebilmektir. Düzenli tarama yapılan kişilerde anormal sonuçların önemli bir bölümü HPV enfeksiyonu veya erken düzeydeki hücresel değişikliklerle ilişkilidir. Bu değişikliklerin bazıları zaman içinde kendiliğinden gerileyebilirken bazıları daha yakından takip edilmeyi gerektirebilir.

Sonucun önemini belirleyen yalnızca smear raporundaki ifade değildir. Yüksek riskli HPV bulunup bulunmadığı, HPV genotipi, kişinin yaşı, önceki smear ve HPV sonuçları, daha önce kolposkopi veya biyopsi yapılıp yapılmadığı ve gebelik gibi durumlar değerlendirmeyi değiştirebilir. Bu nedenle aynı ASC-US veya LSIL sonucu iki farklı kişide tamamen aynı takip planına yol açmayabilir.

Smear sonucunda ASC-US, LSIL, ASC-H veya HSIL görülmesi bir hastalığın kesin evresini değil, mikroskop altında rahim ağzından dökülen hücrelerde saptanan değişikliğin niteliğini tanımlar. CIN 1, CIN 2 ve CIN 3 ise genellikle kolposkopi sırasında alınan biyopsinin patolojik incelemesi sonucunda kullanılan tanımlamalardır. Sitoloji ile biyopsi sonucunun birbirinden ayrılması, raporların doğru yorumlanmasında temel noktalardan biridir.

Smear Raporundaki Terimler ve Bethesda Sınıflaması

Smear raporları genellikle Bethesda sistemi kullanılarak değerlendirilir. Normal sonuçta intraepitelyal lezyon veya malignite saptanmadığı belirtilirken, hücresel değişiklik görüldüğünde ASC-US, ASC-H, LSIL, HSIL veya AGC gibi ifadeler kullanılabilir. Bu terimler değişikliğin hangi hücre grubunda görüldüğünü ve mikroskobik görünümünün ne ölçüde farklı olduğunu ifade eder.

Burada önemli olan, sonuçların düşük dereceli ve yüksek dereceli değişiklikler açısından birbirinden ayrılmasıdır. ASC-US ve LSIL gibi sonuçlar çoğu durumda daha düşük riskli değişikliklerle ilişkiliyken ASC-H, HSIL ve bazı AGC sonuçları daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir. Ancak yalnızca rapordaki kelimeye bakılarak kesin tedavi kararı verilmez.

Smear sonucunun yanında HPV testinin bulunması risk değerlendirmesini daha ayrıntılı hale getirir. Özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin varlığı ve bazı durumlarda HPV 16 veya HPV 18 gibi genotiplerin saptanması, sonraki incelemenin zamanlamasını etkileyebilir. Güncel yaklaşımlar bu nedenle yalnızca smear terimine değil, kişinin mevcut ve geçmiş sonuçlarının oluşturduğu toplam riske odaklanır.

ASC-US Sonucu Ne Anlama Gelir?

ASC-US, önemi belirlenemeyen atipik skuamöz hücreler anlamına gelir ve smear testinde görülen en sık anormal sonuçlardan biridir. Hücrelerin tamamen normal görünmediğini ancak LSIL veya HSIL gibi belirgin bir lezyon olarak sınıflandırılabilecek düzeyde değişiklik bulunmadığını ifade eder. ASCUS ne demek ifadesinin en kısa karşılığı bu nedenle nedeni henüz kesinleştirilmemiş hafif hücresel farklılıktır.

ASC-US yalnızca HPV enfeksiyonundan kaynaklı olmayabilir. Enflamasyon, bazı enfeksiyonlar, menopoz dönemindeki hormonal değişiklikler veya serviksteki iyi huylu durumlar da hücrelerin normalden farklı görünmesine neden olabilir. Bu nedenle ASC-US sonucunda yüksek riskli HPV testi önemli bir tamamlayıcı değerlendirme olabilir.

HPV negatif bir ASC-US sonucu ile HPV pozitif bir ASC-US sonucu aynı risk düzeyinde değerlendirilmez. Bazı kişilerde belirli bir süre sonra HPV veya smear kontrolü yeterli olabilirken, mevcut ve geçmiş sonuçlara göre kolposkopi gerekebilir. Bu kararın yalnızca ASC-US ifadesine dayanarak verilmemesinin nedeni budur.

LSIL ve CIN 1 Ne Anlama Gelir?

LSIL nedir ifadesi düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonu tanımlar. Smear testindeki LSIL sonucu, rahim ağzı hücrelerinde genellikle HPV ile ilişkili düşük dereceli değişikliklerin görüldüğünü ifade eder. LSIL kanser değildir ve özellikle genç kişilerde bu değişikliklerin önemli bir bölümü bağışıklık sisteminin HPV enfeksiyonunu kontrol altına almasıyla zaman içerisinde gerileyebilir.

LSIL sitolojik bir tanımdır. Kolposkopi sırasında biyopsi alınır ve patoloji sonucunda düşük dereceli değişiklik doğrulanırsa sonuç sıklıkla CIN 1 olarak raporlanabilir. Bu nedenle LSIL ile CIN 1 birbirine yakın kavramlar olsa da teknik olarak aynı testin sonucu değildir. LSIL smear değerlendirmesinde, CIN 1 ise doku biyopsisinin patolojik değerlendirmesinde kullanılan bir sınıflamadır.

CIN 1 saptandığında çoğu durumda hemen cerrahi tedavi yapılması gerekmez. HPV enfeksiyonunun ve hücresel değişikliğin gerileyip gerilemediğini görmek amacıyla takip tercih edilebilir. Ancak değişikliğin uzun süre devam etmesi, takip testlerinin yeniden anormal gelmesi veya kişinin geçmişinde daha yüksek dereceli bir lezyon bulunması durumunda değerlendirme farklılaşabilir.

HSIL ve CIN 2–3 Ne Anlama Gelir?

HSIL, yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon anlamına gelir. Smear testinde HSIL görülmesi, rahim ağzı hücrelerinde düşük dereceli değişikliklere kıyasla daha belirgin anormallikler bulunduğunu gösterir. HSIL yine doğrudan kanser tanısı değildir ancak CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli kanser öncüsü lezyonların bulunma ihtimali nedeniyle daha ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Kolposkopi ve biyopsi sonrasında CIN 2 veya CIN 3 saptanabilir. CIN 1 CIN 2 CIN 3 sınıflaması, anormal hücrelerin serviks epitelinin ne kadarını etkilediğine ve mikroskobik değişikliklerin derecesine göre yapılır. CIN 1 düşük dereceli, CIN 2 orta dereceli, CIN 3 ise yüksek dereceli değişiklikleri ifade eder. CIN 3 kanser değildir ancak tedavi edilmediğinde ilerleme potansiyeli CIN 1'e göre daha yüksektir.

HSIL tedavisi her kişide aynı şekilde uygulanmaz çünkü smear sonucuyla biyopsi sonucu birbirinden ayrılmalıdır. Kolposkopi ve biyopsi sonrasında yüksek dereceli lezyon doğrulandığında LEEP veya konizasyon gibi anormal dokunun çıkarıldığı işlemler gündeme gelebilir. Bazı yüksek riskli durumlarda kolposkopik biyopsi öncesinde eksizyonel tedavi seçeneği de değerlendirilebilir ancak bu yaklaşım kişinin yaşı, gebelik durumu, HPV genotipi, önceki tarama geçmişi ve gelecekteki gebelik planıyla birlikte ele alınır.

ASC-H ve AGC Sonuçlarının Önemi

ASC-H, atipik skuamöz hücrelerin bulunduğunu ve yüksek dereceli bir lezyonun tamamen dışlanamadığını belirtir. Başka bir ifadeyle hücrelerde HSIL düşündürebilecek değişiklikler vardır ancak sitolojik görünüm kesin HSIL tanımı için yeterli değildir. Bu nedenle ASC-H, ASC-US sonucuna göre daha ayrıntılı değerlendirme gerektiren bir bulgudur ve çoğu durumda kolposkopi planlanır.

AGC ise atipik glandüler hücreler anlamına gelir. Bu hücreler rahim ağzının kanalında veya rahim iç tabakası ile ilişkili bölgelerde bulunabileceği için değerlendirmesi skuamöz hücre anormalliklerinden farklı olabilir. AGC her zaman kanser anlamına gelmez ancak glandüler hücrelerdeki değişikliklerin kaynağını belirlemek amacıyla kolposkopi ve gerekli durumlarda servikal kanal veya endometriumun değerlendirilmesi gerekebilir.

ASC-H veya AGC görüldüğünde yalnızca tekrar smear yapılmasını beklemek her kişi için uygun olmayabilir. Sonraki inceleme yaş, HPV sonucu, kanama öyküsü ve diğer klinik özellikler dikkate alınarak belirlenir. Bu nedenle bu sonuçların düşük dereceli smear değişiklikleriyle aynı şekilde yorumlanmaması gerekir.

Yetersiz Materyal Sonucu Ne Anlama Gelir?

Yetersiz materyal sonucu, laboratuvarın güvenilir bir değerlendirme yapabilmesi için örnekte yeterli sayıda veya yeterli kalitede hücre bulunmadığını gösterir. Bu durum anormal hücre bulunduğu veya kanser şüphesi olduğu anlamına gelmez. Hücre sayısının az olması, kan veya yoğun mukusun hücreleri örtmesi, enflamasyon, vajinal atrofi veya örnek alma aşamasındaki teknik faktörler sonucun yetersiz olarak raporlanmasına neden olabilir.

Yetersiz smear sonucu normal smear ile aynı kabul edilmez çünkü rahim ağzı hücreleri yeterince değerlendirilememiştir. Güncel yönetim yaklaşımında, HPV sonucu negatif, bilinmiyor veya mevcut değilse yaşa uygun tarama testinin mümkün olan uygun zamanda ve en geç dört ay içinde tekrarlanması önerilmektedir. Önceden kullanılan iki ay bekleme zorunluluğu güncel yaklaşımda bulunmamaktadır.

Tekrarlanan testin de yetersiz gelmesi veya yüksek riskli HPV genotiplerinin eşlik etmesi durumunda takip planı değişebilir. Bu nedenle yetersiz materyal sonucunun önemsiz kabul edilmesi yerine testin uygun şekilde tamamlanması gerekir.

Anormal Smear Sonrası İzlenecek Yol

Smear sonucu anormal geldiğinde ilk aşama raporun hangi kategoriye girdiğini belirlemektir. ASC-US, LSIL, ASC-H, HSIL ve AGC aynı risk düzeyini ifade etmez. Bunun yanında yüksek riskli HPV testinin sonucu ve mümkünse HPV genotipi değerlendirilir. Önceki yıllardaki smear, HPV, kolposkopi ve biyopsi sonuçlarının bilinmesi de sonraki adım açısından önemlidir.

Düşük riskli bazı sonuçlarda belli bir süre sonra HPV testi, smear veya her ikisinin birlikte tekrarlanması yeterli olabilir. Daha yüksek risk taşıyan sitoloji sonuçlarında ise rahim ağzının büyütülerek ayrıntılı biçimde incelendiği kolposkopi gündeme gelir. Kolposkopide şüpheli bir alan görülürse biyopsi alınarak hücresel değişikliğin gerçek derecesi belirlenebilir.

Güncel yaklaşımda takip kararları yalnızca test adlarına göre değil, kişinin CIN 3 veya daha ileri bir lezyona sahip olma riski üzerinden verilir. Bu nedenle internette yalnızca ASC-US olunca şu yapılır veya LSIL olunca mutlaka kolposkopi gerekir şeklindeki kesin genellemeler her kişi için geçerli olmayabilir.

Kolposkopi Nasıl Yapılır ve İşlem Sırasında Ne Hissedilir?

Kolposkopi nedir acıtır mı ifadesi, anormal smear sonucundan sonra en sık araştırılan konulardan biridir. Kolposkopi, rahim ağzının özel bir büyütme sistemi kullanılarak ayrıntılı biçimde incelenmesidir. Kolposkop adı verilen cihaz vajinanın içine girmez; vajinanın dışında konumlandırılarak rahim ağzını büyütülmüş şekilde değerlendirmeye yardımcı olur.

İşlemin başlangıcı smear testine benzer. Vajinaya spekulum yerleştirildikten sonra rahim ağzına hücresel değişikliklerin görünür hale gelmesini kolaylaştıran solüsyonlar uygulanır. Doktor dönüşüm bölgesini ve olası anormal alanları inceleyerek gerek gördüğü yerlerden küçük biyopsiler alabilir.

Kolposkopinin kendisi çoğu kişide belirgin ağrı oluşturmaz ancak spekulum yerleştirilirken baskı hissedilebilir. Biyopsi alınması sırasında kısa süreli batma, sıkışma veya adet sancısına benzeyen kramp hissi oluşabilir. Sonrasında hafif kanama veya koyu renkli akıntı görülebilir. Hissedilen rahatsızlığın düzeyi kişiden kişiye ve yapılan biyopsinin kapsamına göre değişir.

Biyopsi Sonucu ve CIN Sınıflamasının Anlamı

Kolposkopide alınan biyopsi, smear testinden farklı olarak doğrudan rahim ağzı dokusunun incelenmesini sağlar. Patolog hücrelerin görünümünü ve serviks epitelinin ne kadarının etkilendiğini değerlendirerek normal doku, CIN 1, CIN 2, CIN 3 veya daha farklı bir patoloji raporlayabilir. Smear testinde HSIL görülmesine rağmen biyopsinin CIN 1 gelmesi ya da smear düşük dereceli görünürken biyopside daha belirgin değişiklik saptanması mümkündür.

CIN 1 düşük dereceli değişiklik anlamına gelir ve çoğu vakada HPV enfeksiyonunun gerilemesiyle birlikte düzelebilir. CIN 2 orta dereceli bir değişikliktir ve kişinin yaşı, gebelik planı, lezyonun özellikleri ve takip güvenliği dikkate alınarak tedavi veya yakın takip seçenekleri değerlendirilebilir. CIN 3 ise ciddi derecede anormal hücresel değişikliği ifade eder ve invaziv kanser olmamasına rağmen tedavi edilmesi gereken yüksek dereceli bir kanser öncüsü lezyondur.

Biyopsi raporunun değerlendirilmesinde cerrahi sınırlar, endoservikal kanalın durumu ve kolposkopide dönüşüm bölgesinin tamamının görülüp görülemediği de önemli olabilir. Bu nedenle yalnızca CIN derecesine bakmak yerine sitoloji, HPV ve kolposkopi bulgularının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Hangi Smear Sonucunda Takip Hangi Sonuçta Tedavi Gerekir?

ASC-US veya LSIL gibi düşük dereceli sitoloji sonuçlarında her zaman tedavi yapılmaz. HPV sonucu, önceki taramalar ve kolposkopi geçmişine göre kontrol testi veya kolposkopi tercih edilebilir. Biyopside CIN 1 görülmesi de çoğu zaman doğrudan dokuyu çıkarmaya yönelik bir işlem yerine izlemle yönetilebilir çünkü düşük dereceli lezyonların önemli bir bölümü gerileyebilir.

HSIL, ASC-H veya belirli AGC sonuçlarında daha yüksek dereceli bir lezyonu dışlamak için kolposkopik değerlendirme önem kazanır. Biyopside CIN 2 saptanırsa tedavi birçok kişi için uygun olabilir ancak seçilmiş durumlarda yakın izlem de değerlendirilebilir. CIN 3 saptandığında ise gebelik gibi özel durumlar dışında yüksek dereceli değişikliğin çıkarılmasına yönelik tedavi genellikle gereklidir.

Tedavide LEEP veya LLETZ olarak adlandırılan elektrik enerjili ince halka ile eksizyon, konizasyon ve seçilmiş durumlarda diğer yöntemler kullanılabilir. Amaç yalnızca anormal hücreleri ortadan kaldırmak değil, gerektiğinde çıkarılan dokuyu patolojik olarak inceleyerek daha ileri bir lezyon bulunup bulunmadığını da değerlendirmektir. Üreme planı bulunan kişilerde gereksiz servikal işlemlerden kaçınmak da karar sürecinin önemli parçalarından biridir.

HPV Pozitif ama Smear Normal Sonucunun Anlamı

HPV testi ile smear testi aynı şeyi araştırmaz. HPV testi rahim ağzı kanseri gelişimiyle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinin bulunup bulunmadığını gösterirken smear testi hücrelerde halihazırda anormal bir görünüm oluşup oluşmadığını değerlendirir. Bu nedenle yüksek riskli HPV bulunmasına rağmen smear sonucunun normal gelmesi mümkündür.

HPV pozitif smear normal sonucu, o anda smear testinde belirgin hücresel anormallik görülmediğini ancak yüksek riskli HPV bulunduğunu ifade eder. Bu durum rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez. HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü zamanla kontrol altına alınabilir ancak yüksek riskli HPV'nin kalıcı olması servikal hücresel değişiklik gelişme ihtimalini artırdığı için takip önemlidir.

Sonraki adım HPV tipine ve kişinin önceki sonuçlarına bağlıdır. HPV 16 veya HPV 18 gibi daha yüksek risk taşıyan genotiplerin saptanması kolposkopik değerlendirmeyi gündeme getirebilir. Diğer yüksek riskli HPV tiplerinde ise sitoloji sonucu ve geçmiş testlerle birlikte belirli bir süre sonra kontrol veya kolposkopi planlanabilir. Günümüzde HPV genotiplemesinin kullanılmasının temel nedenlerinden biri de HPV pozitif kişileri taşıdıkları riske göre daha doğru şekilde sınıflandırabilmektir.

Anormal Smear Sonucu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular