Adet Sancısı

Adet sancısı (dismenore), birçok kadının her ay yaşadığı ama çoğu zaman normal kabul edip göz ardı ettiği bir durumdur. Oysa şiddetli regl ağrıları yaşam kalitesini düşürebilir, sosyal hayatı ve iş gücünü olumsuz etkileyebilir. Tıbbi adıyla dismenore olarak bilinen bu durum, bazen basit kasılmalardan ibaretken, bazen de altta yatan jinekolojik rahatsızlıkların habercisi olabilir. İzmir Karşıyaka’da hizmet veren Kadın Doğum Uzmanı Op. Dr. Alper Gümüşalan, adet sancısının nedenlerini, tedavi yöntemlerini ve hangi durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerektiğini sizler için açıklıyor.

Regl Ağrısı Nedir?

Adet ağrısı, tıbbi adıyla dismenore, kadınların regl (adet) dönemlerinde alt karın bölgesinde hissettikleri kramp tarzı ağrılardır. Bu ağrılar genellikle adetin başlamasından bir gün önce ya da ilk gününde başlar ve birkaç gün sürebilir. Bazı kadınlar bu süreci hafif ağrılarla atlatırken, bazılarında sancı oldukça şiddetli olabilir ve günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir.

Adet ağrısının temel nedeni, rahmin iç yüzeyini dökebilmek için kasılmasıdır. Bu kasılmalar sırasında prostaglandin adı verilen maddeler salgılanır. Vücutta prostaglandin adı verilen kimyasallar arttıkça, rahim kasılmaları da daha güçlü hale gelir; bu da adet döneminde hissedilen ağrının şiddetini artırabilir.

Adet ağrısı genellikle:

• Alt karın bölgesinde kramp şeklinde hissedilir

• Bazen bele, kalçalara veya bacaklara yayılabilir

• Mide bulantısı, baş ağrısı, ishal ya da halsizlik gibi başka belirtilerle birlikte olabilir

Primer dismenore, herhangi bir jinekolojik rahatsızlık bulunmaksızın her adet döneminde düzenli olarak hissedilen regl ağrısıdır. Sekonder dismenore; hastanın adet sancısı çekmesinin bir hastalıkla ilgisi olduğunu ifade eder.

Bu ağrılar çoğunlukla doğal bir sürecin parçasıdır. Ancak dayanılmaz boyuttaysa, yaşam kalitesini düşürüyorsa ya da düzenli olarak her ay tekrarlıyorsa mutlaka bir jinekolojik değerlendirme gerektirir.

Adet Sancısı Neden Olur?

Adet sancısının temel nedeni, rahim iç tabakasının her ay dökülmesi sırasında rahmin kasılarak bu tabakayı dışarı atmaya çalışmasıdır. Bu kasılmalar sırasında vücut, prostaglandin adı verilen bazı kimyasallar üretir. Prostaglandin adı verilen kimyasalların seviyesinin artması, rahmin daha güçlü kasılmasına neden olur; bu da adet döneminde daha yoğun ağrıların hissedilmesine yol açabilir.

Ancak regl sancıları her zaman sadece hormonal nedenlerle ortaya çıkmaz. Bazı durumlarda ağrının kaynağı, altta yatan başka jinekolojik rahatsızlıklar olabilir. Özellikle endometriozis, miyom, rahim içi polip ya da adenomyozis gibi hastalıklar da adet döneminde şiddetli ve dayanılmaz sancılara neden olabilir. Eğer adet sancınız her ay artarak devam ediyor ya da ağrı kesicilerle geçmiyorsa, bu durumun araştırılması gerekir.

Adet Sancısı Ne Zaman Tehlikelidir? Hangi Durumda Doktora Gidilmeli?

Her kadının adet süreci kendine özgüdür; bu nedenle regl döneminde yaşanan ağrının şiddeti kişisel farklılıklar gösterebilir. Ancak bazı durumlarda regl sancısı, basit bir hormonal değişiklikten çok daha fazlasının habercisi olabilir. Özellikle ağrı, adet başlamadan günler önce başlıyorsa ve regl bitmesine rağmen devam ediyorsa; günlük yaşamı aksatacak kadar şiddetliyse ya da bulantı, kusma, baş dönmesi, yoğun kanama gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Ayrıca yıllardır düzenli ve hafif geçen adet dönemlerinde ani başlayan aşırı sancılar da göz ardı edilmemelidir. Bu durum; endometriozis, miyomlar, yumurtalık kistleri ya da enfeksiyon gibi jinekolojik hastalıkların belirtisi olabilir. Erken tanı sayesinde hem ağrı kontrol altına alınabilir hem de olası komplikasyonların önüne geçilebilir.

Adet Sancısına Ne İyi Gelir?

Adet sancılarını hafifletmek için hem doğal yöntemlerden hem de tıbbi çözümlerden faydalanmak mümkündür. Sıcak bir duş almak veya karın ve ayak bölgesine sıcak uygulama yapmak, rahim kaslarını rahatlatarak adet sancısının hafiflemesine katkı sağlar. Hafif tempolu yürüyüşler, yoga gibi rahatlatıcı egzersizler de vücuttaki endorfin seviyesini artırarak sancıyı doğal yoldan azaltabilir.

Bu ağrının nedenleri arasında en sık karşılaşılanlardan biri endometriozis adlı kronik bir jinekolojik hastalıktır. Endometriozis, rahim iç dokusunun rahim dışında, örneğin rektum çevresinde gelişmesiyle ortaya çıkar. Adet döneminde bu dokular da tıpkı rahim içi gibi kanar, fakat dışarı atılamadığı için şiddetli ağrıya ve baskı hissine yol açar. Özellikle tuvalet sırasında artan ağrı, batma hissi ya da dışkılama zorluğu endometriozisin önemli belirtilerindendir.

Regl döneminde yaşanan hormonal değişikliklerden dolayı kabızlık yaşanması çok yaygın görülür. Bundan dolayı anüs bölgesinde ağrı ve rahatsızlık görülebilir. Genel olarak adetliyken anüste ani ağrılar, kasların spazmından dolayı kaynaklanıyor olabilir. Ama bu durum uzun sürüyorsa, her adet döneminde yaşanıyorsa mutlaka doktorunuzla paylaşınız.

Adet Sancısı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

​​